Auteursrecht vs publiek domein , een zaak voor Sherlock Holmes

 

Sherlock Holmes en de zaak van de auteursrechten. De betekenis van auteursrechten blijken nog steeds ingewikkeld en omstreden. Daar waar verschillende mensen menen dat cultureel erfgoed tot het publiek domein behoort, zijn het voornamelijk de erfgenamen van overleden auteurs die hardnekkig strijden om deze waardevolle rechten. Zo gaan ze er niet alleen van uit dat de rechten van de oorspronkelijke verhalen en personages hun toebehoren, maar ook alle adaptaties en meer nog alle voorkomende personages in het volledige oeuvre.

Een Amerikaanse rechter zal het geweten hebben toen hij een vonnis velde waarin hij de werken van de beroemde auteurs Sir Arthur Conan Doyle verwees naar het publiek domein. De erven van deze briljante geest zijn helemaal niet van plan om zich zomaar neer te leggen bij die visie.

Via het gerenommeerde vakblad Publishers Weekly kwam het bericht dat er beroep werd aangetekend tegen de rechtbank van Chicago. De Conan Doyle Estate is houder van de rechten tot 2022 van het volledige oeuvre zijnde vier romans en 56 kortverhalen over de beroemdste speurder ter wereld: Sherlock Holmes. Sterker nog de erven claimen ook artistiek recht op de gecreëerde personages door hun illustere voorvader. In hun redenering is dus niet alleen Holmes hun eigendom maar evenzeer de Nemesis Dr. Moriaty en uiteraard ook de eeuwige side kick Dr. Watson.

Sherlock Holmes spreekt tot vandaag nog de verbeelding aan, wat telkens resulteerde in een kassagerinkel voor de beheerders van de Conan Doyle Estate. Iedere productie, publicatie, visuele voorstelling moest toestemming krijgen van de instelling en dus betalen.

De uitspraak van de rechtbank gooit aardig wat roet in het eten, gezien de collectie met uitzondering van 10 verhalen nu tot het publieke domein behoren. Ze kunnen dus probleemloos en kosteloos worden verspreid. Vreemd genoeg telt dit niet voor de personages.  Ook dit komt nu op de helling te staan.

Verschillende auteurs zoals Laurie R. King en Leslie S. Klinger hebben stapels nieuwe avonturen klaar over Holmes & Co. Ze willen echter niet meer betalen voor de rechten.  Deze beide auteurs argumenteerden met beperkt succes dat Sherlock Holmes werelderfgoed is. De rechtbank oordeelde dat alle verhalen voor 1923 toebehoren aan het publieke domein, de verhalen erna blijven beschermd tot 2022. Het is aannemelijk dat we dus nog dit jaar een hele reeks verhalen mogen verwachten over en met de Londense speurneus.

Men kan zich afvragen of een intellectuele erfenis al dan niet moet begrensd worden in tijd en of het feit dat men een werk publiekelijk maakt al dan niet rechtvaardig is naar de erfgenamen toe?

Het is ontegensprekelijk dat sommige verhalen en/of personages echt onsterfelijk worden dit dikwijls in tegenstelling tot hun intellectuele vader of moeder.

Hoe dan ook Sherlock Holmes blijft inspirerend en entertainend, en That’s Elementary, My Dear,…

 

 

Literatuur en multimedia over Sherlock Holmes kan je hier bestellen.

Literatuur van Sir Arthur Conan Doyle kan je hier bestellen.

Lees ook aanverwante artikels over Sherlock Holmes:

Britse hoofdstad geeft hommage aan Sherlock Holmes

 

Verloren gewaand Sherlock Holmes verhaal ontdekt

Share this post

No comments

Add yours